डाँफे-मुनाल पार्कमा सोनाम ल्होछार विशेष सांस्कृतिक मेला हुने 

काठमाडौं । आगामी माघ ८ गते २८५९औँ सोनाम ल्होछारको अवसरमा मकवानपुरको कैलाश गाउँपालिका-२, वैकुण्ठस्थित डाँफे-मुनाल पार्कमा ल्होछार विशेष सांस्कृतिक मेला हुने भएको छ । कैलाश गाउँपालिकाको आर्थिक सहयोगमा वडा नम्बर २ ले मेलाको आयोजना गरिएको वडाध्यक्ष राजेन्द्र घिसिङले हिमाल दर्पण लाई जानकारी दिएका छन् ।

मेलामा लोकदोहोरी गायिका प्रतिमा अर्याल, नेपाल लोक स्टार रामकुमार नेपाली, सेलो गायक योगेश लामा लगायत थुप्रै राष्ट्रिय स्तरका कलाकारहरूको गायन तथा बेजोड नृत्य प्रस्तुति रहने जनाएको छ । मेलामा स्थानीय तामाङ समुदायको संस्कार र संस्कृतिसँग सम्बन्धित लामा, बोम्बो, लब्तावा लगायतको विशेष झाँकीकाे प्रस्तुतिका साथै स्थानीय स्तरका कलाकारहरूको पनि प्रस्तुति रहने आयोजकले जनाएको छ ।

ग्रामीण पर्यटनको प्रवर्द्धन, स्थानीय तामाङ संस्कार संस्कृति, भाषा, भेषभुसा र कलाको संरक्षणमा टेवा पुर्‍याउने उद्देश्यले मेलाको आयोजना गरिएको जनाएकाे छ ।

तामाङ समुदायको सबैभन्दा ठुलो सांस्कृतिक पर्व २८५९औँ सोनाम ल्हाेछार २०७९, ह्याेई ल्हाे (बिरालो वर्ग)को अवसरमा तामाङ समुदायकाे बाहुल्यता रहेको उक्त क्षेत्रमा पहिलो पटक मेला हुन लागेको हो । यस वर्ष बाघ वर्ष/वर्गलाई बिदाइ गर्दै बिरालो वर्ष/वर्गलाई स्वागत गर्दै ल्हाेछार मनाउन लागेको हो । सोनाम ल्हाेछारलाई तामाङ समुदायले नयाँ वर्षको रूपमा मनाउँदछन् । तामाङ भाषामा ‘ल्हाे’ भनेको वर्ष/वर्ग/साल हो भने ‘छार’ भनेको नयाँ हो । अर्थात् ल्हाेछारकाे अर्थ नयाँ वर्ष भन्ने हुन्छ ।

मन्जुश्रीले विकास गरेकाे चिनियाँ खगाेलशास्त्रमा आधारित चन्द्रपात्राे अनुसार प्रत्येक वर्ष माघ शुक्ल प्रतिपदाकाे दिन तामाङ समुदायले साेनाम ल्हाेछार पर्व मनाउँदछन् । नेपालमा मात्र नभएर तामाङ समुदायकाे बसाेबास भएका विश्वका थुप्रै देशहरूमा साेनाम ल्हाेछार मनाउँदै आएका छन् ।

धादिङ र मकवानपुरलाई लक्षित गरेर पार्कमा मेलाको आयोजना गरिएको वडाध्यक्ष घिसिङले जानकारी दिए । मेलामा स्थानीय खानपानको स्टल रहने छ ।  मकवानपुरको उत्तरी भेग र धादिङको दक्षिणी भेगका स्थानीय समुदायको व्यापक सहभागिता रहने अपेक्षासहित मेलाकाे  आयाेजना गरिएकाे जनाएकाे छ ।

याे पनि: पर्यटक लोभ्याउँदै डाँफे-मुनाल पार्क (himaldarpan.com)

गुरु रिम्पाेछेकाे मूर्ति, पृष्ठभूमिमा माछापुच्छ्रे हिमाल र धादिङकाे बेनीघाट राेराङ-१, स्थित सुन्दरनागी र नाङ्गी गाउँ । तस्बिर: चन्द्र तामाङ

पछिल्लो समय पर्यटकीय गन्तव्यको रुपमा विकास हुँदै गरेको डाँफेमुनाल पार्क धादिङको बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका वडा नम्बर १ र कैलाश गाउँपालिका वडा नम्बर २ को सिमानामा पर्दछ । पार्कसँगै रहेको कुण्डमा गुरु रिम्पोछेको विशाल मूर्ति पनि स्थापना गरिएको छ । कैलाश गाउँपालिका र वडा नम्बर २ ले सो क्षेत्रलाई पर्यटकीय गन्तव्यको रुपमा विकास गर्ने उद्देश्यले पार्क र मूर्तिको स्थापना गरेका हुन् । वैकुण्ठको दुर्सागङ (चिहान डाँडा) भनेर चिनिने महाभारत पर्वत रेन्जमा पर्ने डाँडा अहिले डाँफे-मुनाल पार्कको नामबाट पर्यटकमाझ चिनिन थालेको छ ।

स्थानीय तामाङ समुदायको विशिष्ट संस्कार, संस्कृति, भाषा, भेसभुसा, रहनसहन र जीवनशैलीको अवलोकनका लागि पनि पर्यटकरू पुग्ने गरेका छन् ।

गुरु रिम्पाेछेकाे मूर्तिसँगैकाे प्रतिक्षालय, पारी २३ सय मिटर उचाइकाे खैलिङ डाँडा । तस्बिर: चन्द्र तामाङ

समुन्द्री सतहभन्दा करिब दुई हजार मिटर अग्लो डाँडामा बनेको पार्कबाट प्राकृतिक सुन्दरताका सबै रङ्गहरूको अवलोकन गर्न पाइन्छ । उत्तरमा दन्तेलहर झैँ मनोरम हिमशृङ्खला, हरियाली गगनचुम्बी पहाड अनि तँछाडमछाड गर्दै उभिरहेका थुम्काहरूको दृश्यावलोकन गर्न सकिन्छ । दक्षिणमा महाभारत र चुरे पर्वत शृङ्खलाका अग्ला होचा पहाडहरू देखि तराईका लमतन्न परेका फाँट अनि बजारहरूलाई अवलोकन गर्न पाइन्छ । मकवानपुर र धादिङका थुप्रै सुन्दर गाउँ बस्तीहरूलाई पनि नियाल्न सकिन्छ ।

याे पनि: राजेन्द्र घिसिङ- जसले फेरिदिए मकवानपुरकै दुर्गम गाउँ र गाउँलेको मुहार (अन्तर्वार्ता) (himaldarpan.com)

यो डाँडा धादिङको ब्रोम्दीङ गाउँसँगै जोडिएको छ । पार्कमा पुग्ने पर्यटकहरू ब्रोम्दीङ गाउँ नघुमी फर्किँदैनन् । धादिङको बेनीघाट रोराङ गाउँपालिका १ मा पर्ने ब्रोम्दीङ डाँडा र डाँडामा अवस्थित गाउँमा पुग्दा मुस्ताङको झल्को दिन्छ ।

डाँफे मुनाल पार्कमा रमाउँदै पर्यटक, तस्बिर: चन्द्र तामाङ

कसरी पुग्ने ?

पृथ्वी राजमार्ग अन्तर्गत धादिङको गजुरी बजारबाट २८ किलोमिटरको दुरी पार गरेपछि यो सुन्दर डाँडामा पुग्न सकिन्छ । गजुरी बजार काठमाडौंबाट ६० किमीको दुरीमा रहेको छ । काठमाडौंको चन्द्रागिरि, मकवानपुरको चित्लाङ, टिस्टुङ, पालुङ हुँदै जान पनि सकिन्छ । त्यसैगरी धादिङको नौबिसे खानीखोलाबाट त्रिभुवन राजपथ हुँदै पालुङ निस्केर पनि जान सकिन्छ । पालुङबाट डाँडेबास, चामाखर्क, डाँडाखर्क, खोलाखर्क हुँदै वैकुण्ठ पुग्न सकिन्छ । वैकुण्ठ गाउँसम्म नियमित बस सञ्चालन हुन्छ । दुई पाङ्ग्रे सवारी साधनमा जाँदा थप रमाइलो हुन्छ । त्यसैगरी हेटाैँडाबाट पनि करिब तीन घण्टाकाे यात्रा तय गर्दे यस स्थानमा पुग्न सकिन्छ ।