बिहिबार , भाद्र ११, २०८३

News Category>> इतिहास

इतिहास

टेराकोटा भवन, इन्द्रजात्रा र अवाल परिवार

जिआर रञ्‍जित नेपाल संवत् ८२७ मा राजा भूपतिन्द्र मल्लको शासनकालमा भनपा वडा नं ६ तुछिमला टोलमा यस भवनको निर्माण भएको....

आकाश भैरव काे हुन् ?

हुन त मिथकहरू कथा नै हुन् । तर हुन्छन् खुब राेचक । काठमान्डु उपत्यकामा कुनै समय किराँत राज्य थियाे । यिनै किराँतका....

ऋण तिर्न नसकेपछि पृथ्वीनारायण शाहले एउटा बच्चो कमारोको रुपमा साहुलाई सुम्पिदिए

काशीनाथ तमोट विज्ञान तथा मानविकीविषयक हाइडलबर्ग प्रज्ञा–प्रतिष्ठान, जर्मनीअन्तर्गत काठमाडौंमा सञ्चालित....

नेपालकै पहिलो थेरवादी बौद्ध विहार रहेको ‘खिकामाछा टक्सार’को इतिहास

'भोजपुरको ऐतिहासिक टक्सार बजारको अस्तित्व संकटमा' भन्ने शीर्षकमा समाचारहरू आइरहेको हुँदा यसबारेमा लेख्न खोज्ने....

गुँला पर्व बुद्धकालीन पानीको युद्धसँग जोडिएको छ ?

एक महीनासम्म मनाइने धार्मिक गुँला पर्व आज सम्पन्न भएको छ । नेवारी भाषमा ‘गुँ’ भन्नाले नौं र ‘ला’ ले महिना भनेर बुझिन्छ ।....

वाइबा राजा र धादिङको डब्ज्याङजोङ दरबारको इतिहास

धादिङको नेत्रावती गाउँपालिका अन्तर गत सेमजोङमा पर्ने डब्ज्याङजोङ दरबारको निर्माण वि.स. ४००–५०० तिर राजा तागुर र रानी....

सती प्रथा: केहि ऐतिहासिक तथ्यहरू

सती भनेको पतिको मृत्युमा पत्नीले पतिको चितामा वा छुट्टै आत्मदाह गर्ने कार्य हो । भारत तथा हिन्दुत्त्वको विरुद्ध बहस....

नारायणहिटीबारे किम्वदन्ती भन्छ, ‘राज्यलाई खडेरीमुक्त पार्न धर्मदेवले आफ्नै बलि दिएका थिए’

नेपालको अन्तिम राजाको राजदरवार नारायणहिटी हाल राष्ट्रिय संग्रालयको रुपमा अवस्थित छ । संवत् २०६५ असार १ गते तत्कालीन....

पैतालामुनिको ऐतिहासिक काठमाडौं: के कुल्चदै छौँ, हेर्ने कि ?

सहिना श्रेष्ठ डिसेम्बर २०२१ तिर पाटन दरबार स्क्वायर हाताभित्र पुरातात्त्विक अभिलेख सहितको चट्टान भेटिएको खबरले....

इतिहास : आधुनिक डिपार्टमेन्ट स्टोरको आइडिया असनबाट लिइएको थियो

आज मलाई विद्यार्थी जीवन देखिनै हेर्दै आइरहेको असन चोक मा अवस्थित अन्नपूर्णा माता को महिमा चर्चा गर्न मनलागेको छ ।....

ट्रलिबसः जोगाउन नसकिएको एउटा इतिहास

कुल १३ किलोमिटर दुरीमा चल्ने नेपालकै पहिलो ट्रलिबस सेवा आर्थिक, राजनीतिक र अन्य खिचातानीका कारण सन् २००१ देखी २००३ सम्म....

बाह्रौँ शताब्दितिरका गोरक्षनाथ र पृथ्वीनारायणको भेट कसरी भयो ?

गकारो गुणस्सम्युक्तो रकारो गुणः लक्षणः । क्षकारेणाक्षय ब्रह्म श्रीगोरक्ष नमोस्तुते । राजगुह्य नामक स्तोत्रमा भगवान....

‘चुरोट स्वास्थ्यको लागि हानिकारक छ’ भनिरहेका नेपालका पुराना चुरोटहरू

नेपालमा सुरु सुरुमा तम्बाकुको प्रचलन बढी भए पनि विस्तारै भारतीय चुरोटहरूले पुरै बजार ओगटेको थियो । चुरोटको अम्मलीहरू....

घोडा कुदाउँदा चिप्लिएर लड्ला भनि न्यूरोडको सडक आधा ग्राभ्रेल बनाइयो

यस्तो लाग्छ, आँखा चिम्लेर जंगलमा ध्यानस्थ कुनै तपस्वीलाई भगवान् प्रकट भएर ‘ल माग् के माग्छस्, तँलाई वरदानमा....

उहिले गाडी बोक्नेहरूकाे कथा: ‘गाडी बोक्ने केटासँग विवाह गर्न तँछाडमछाड गर्थे केटीहरू’

झन्डै ७१–७२ वर्षअघि नेपालको भूगर्भीय अध्ययन गर्न भूगर्भशास्त्री टोनी हेगन चुरियामाई सुरुङ हुँदै भीमफेदीसम्म सानो....

खस सभ्यता : निर्माण र अवसानको इतिहास

माधव चौलागाँई सन्दर्भ सभ्यता भनेको उच्च सामाजिक, सांस्कृतिक तथा प्राविधिक विशेषतासहित विकसित भएको मिश्रित मानव....

नेपालमा मूर्तिपूजाको प्राचीनता

परिचय सामान्यतया: मूर्ति शब्दले कुनै देवता वा कलामा प्रस्तुत गरिएको मानव रुपको प्रतिकृति बुझाउँछ । प्राचीन संस्कृत....

मगर जातिको इतिहास, रहनसहन र भाषा

– विजय सागर एकआपसमा श्रृङ्खलाबद्ध रुपमा हिमाल, पहाड र तराई भएको प्रकृतिले हराभरा मनोरम देश नेपाल परापूर्वकालदेखि....

नेपालको एकमात्र घुमन्ते प्रजाती राउटे

- सुनिल उलक राउटेको अचेल सामाजिक सञ्जालमा निकै चर्चा परिचर्चाले धेरैले राउटेहरूको रहनसहन, भेषभूषा तथा बोलीचालीबारे....

नेपाल शब्दको उत्पत्ति र यसको प्राचीनता

श्रीरामप्रसाद उपाध्याय नेपाल शब्दको उत्पत्तिका सम्बन्धमा अझैसम्म पनि विद्वान्हरूका बीचमा निकै विवाद चलिरहेकै छ ।....

नौलखा हार र जङ्गबहादुरको श्रीपेच

सुनिल उलक हुन त अचेल नौलखा हारको अर्थ नौ लाख मूल्य पर्ने हार नै हुन्छ । तसर्थ अचेल जो कोहीले पनि बनाउन सक्दछन् । तर जुन....

नेपालका मूल जाति

- मोहनप्रसाद खनाल नेपालमा बसोबास गर्ने प्राचीन कालका जाति कुन- कुन थिए यो निश्चय गर्न निकै गाह्रो छ । प्रागैतिहासिक....

काठमाडौंका यी ३० वटा पुराना दरबारहरू अहिले कहाँ छन् ?

- सुनिल उलक १. बबर महल रनसुर विष्टले डिजाइन गरेको र ई. कुमार नरसिंह र किशोर नरसिंहद्वारा वि.सं १९६६-६७ मा बनेको यो दरबार....

‘५४ वर्षअघि यस्ताे थियाे काठमाडाैं उपत्यका’ -आर्किटेक्ट वुल्फ ग्याङ कर्न

आर्किटेक्ट वुल्फ ग्याङ कर्न सन् १९४३ मा जर्मन सहर देसाउमा जन्मिएका हुन् । सुरुवाती चरणमा उनले फेसन इन्टस्ट्री र कलात्मक....